HEDEF BELİRLEME VE HEDEFE ULAŞMA – 1 – HAYALİNİZİ HEDEF HALİNE GETİRMENİN YOLU

HEDEF BELİRLEME

Bir insan bir fili yutabilir mi?
“Evet yutabilir, yeterince küçük parçalara ayırırsa.”

 

Hedeflerimizi belirlerken hangi mantıkta ilerlememiz gerektiğini ve bu mantığı sağlayan kritelrleri sizlerle paylaşacağım.
Kendimiz için asıl dikkate almamız gereken temel “büyük resmin ne olduğunu belirlemek; o resme giden yolu belirlemek ve o yolun yürünmesini sağlamaktır.” diyebiliriz.

O zaman önce büyük resmi oluşturmanın 4 kriterine bir bakalım.

Şimdi ise diyagrama gelelim:

1.Olumlu Yap

Öncelik hedefinizin ne olduğunun kabaca belirlenmeli. “Kabaca” dedim; bu aşamada “Ne istiyorsun?” sorusunun cevabını almamız gerekiyor. Daha sonrasında bu sorumuzu kurcalayacağız.

Ne istiyorsun?

Birçok insan bu sorunun cevabını neyi istemedikleri ya da neyden kurtulmak istedikleri üzerinde yanıtlar veriyor. Ama kendimizin ne istemediğini bilmek ya da neyden kurtulmak istediğimizi bilmek bizim tam olarak “ne istediğimizi” bilmemizi sağlamaz. -İşte burada “10 Dikkate Alınması Gereken Konu” başlıklı yazımda 9. maddede yer alan “Olumlu Geri bildirim” devreye giriyor.-  Bu yüzden ilk olarak “Ne istiyorsun?” sorusunun tam cevabına yönelmemiz gerekiyor.

Şimdi biraz aramızda sohbet edelim:

– “Anne ve babandan tam olarak ne istiyorsun?”
– “Onlarla artık kavga etmek istemiyorum.”
– “Sana neyi istemediğini değil, ne sitediğini öğrenmek istemiştim. Onlarla kavga artık kavga etmek istemiyorsun; peki ne istiyorsun?”
– “Sanırım onlarla daha iyi anlaşmak, daha fazla vakit geçirmek istiyorum.”

Bu kısa sohbette olduğu gibi; hedef belirlemede, zihin yapısı ve tarzıyla bağlantılı uyumlu bir algoritmayı oluşturmak için ulaşılmak istenileni kabaca oluşturmamız önemlidir.

Haydi biraz daha sohbet edelim:

– “Öğrencilerinizin şu anki durumlarından ulaşmasını istediğiniz nokta nedir?”
– “Öncelikle onların motivasyon eksikliğini gidermek gerekiyor. Motivazyonlarını kıran unsurları ortadan kaldırmamız gerekiyor.”
– “Öğrencilere zarar veren unsurların ve motivasyonlarının nelerin kırdığını zaten biliyoruz. ‘Ulaşılmasını istediğiniz nokta nedir?’ sorusuna tam cevap olarak ‘Öğrencilerin tam motivasyonla çalışmasını sağlamak‘ diyebilir miyiz?”

2.Akıllı Yap

Bu aşamada ise “Ne istiyorsun?” sorusunun tam cevabını; yani “Tam olarak ne istiyorsun?” sorusuna yönelerek ilerleyeceğiz. Artık “akıllı” bir hedef oluşturma zamanı.

S.M.A.R.T.

“SMART” kelimesi hedefe doğru ilerlenen yolda önümüzü aydınlatacak bir içeriğe sahiptir.

Yukarıda da olduğu gibi “S.M.A.R.T.” kelimesi 5 kriteriyle bizi “hayal”den “hedefe” doğru giden yolu tamamlatmış olacak. Uzakta, bir hayalin ötesine geçememektense; tanımlanmış, ölçülebilir, gerçekçi, ulaşılabilir ve zamanlaması olan bir hedef olacak karşımızda.

Hedefin özele indirgenmiş, net ve ölçülebilir olması çok önemlidir. Belirsizlik, motivasyonun direkt düşmesine sebep olur, olumsuz yönde etkiler. Belirsiz bir hedef izinde yürümek her zaman dezavantajdır. Çünkü neyin yapılacağını, ne yapılırsa ne olacağını hiçbir zaman tam olarak kestiremeyiz.

Hedefi özele indirgeyerek, ölçülebilir hale getirerek, ne olduğunda ulaşılmış olacağını bilmemiz gerekir.

Bu noktada sizlere bir soru sorayım:

“Bir arkadaşınızla uzun atlama yarışması yaparsanız; önce atlayan mı olmak istersiniz yoksa sonra atlayan olmak mı?”
Çoğunlukla “Sonra atlayan olmayı tercih ederim.” cevabı alınır. Sebebi ise; ilk atlayan kişinin belirgin bir hedefi yoktur. İkinci atlayan için ise artık spesifik ve ölçülebilir bir hedefi vardır. Kişi ikinci atlayanın çizgisini geçmek üzere kendini motive eder ve büyük ihtimalle kapasitesini zorlayarak kapasitesini daha fazla kullanmasını sağlar.

Bir başka örnek daha verelim:

Bir kadın yüzücü, Amerika’nın Batı kıyısından Japonya kıyısına yüzme girişiminde bulunur. Beraberinde lojistikdestek teknesiyle yüzmeye başlar. Japonya kıyısına yaklaştıklarında sis bastırır. Bir süre sonra yüzücü daha fazla devam edemeyeceğini söyleyerek sudan çıkar. Aslında Japonya kıyısına sadece 1 mil kalmıştır.
Teknedekiler şaşkınlıkla 1 mil kaldığını söylediklerinde, yüzücü: “Sisten dolayı hedefimi göremiyordum ve çok yorulmuştum. Daha ne kadar yüzmem gerektiğini bilmiyordum. Eğer görseydim son bir çabayla kendimi zorlayarak belki ulaşabilirdim.” der

Belirsizlik insanın harekete geçmesini engellerken; belirginlik motivasyon ve hareket sağlar.

Her ulaşılabilir hedef gerçekçi midir? Her gerçekçi hedef ulaşılabilir midir?
Her ulaşılabilir hedef, evet gerçekçidir. Ama her gerçekçi hedef ulaşılabilir değildir.

Bir hayal gerçekçi olmakla birlikte kimi için “henüz” ya da “artık” ulaşılabilir bir hedef olmayabilir. Hedef her açıdan sınırları belirlenmiş bir hayaldir. Şu şekilde örneklendirelim:

“Birisi için mümkün olan, herkes için mümkündür.” dendiğinde, 65 yaşında bir amca “Ben yıllardır isterdim; şimdi savaş pilotu olabilir miyim yani?” dire sorar.
Savaş pilotu olmak bu yeryüzünde yaşayan birisi için gerçekçidir. Ama bu amca için artık ulaşılabilir bir hedef değildir. Çünkü savaş pilotu olmak için en basitinden çeşitli sağlık ve yaş kriterleri vardır.

 

Bir üretim şirketi düşünelim. Yılda 1.000.000 TL ciro yapıyor olsun; şirket yöneticileri “Önümüzdeki yıl için hedefimiz 100.000.000 TL ciro yapmak.” diyorlar.

Bu hedef 1.000.000 TL cirosu olan bir şirket için henüz ulaşılabilir bir hedef değildir. Önce ulaşılabilir bir hedef belirlemek ve 100.000.000 TL hedefini uzun vade için netleştirmek şirket için daha doğru bir hedef olur.

Şunlar birer net hedef ifadeleri olabilir:

  • “2019’da olacak YKS sınavından sıralamada ilk 35.000’e girmek”
  • “2020 Ocak ayında, Endüstriyel ve psikoloji alanında yüksek lisans yapmaya başlamak.”
  • “2 ay içerisinde, köpeğimi 4 kez denize götürmek.”

Büyük resmi belirlediğimize göre, hedefe doğru yürürken atacağımız adımları “HEDEF BELİRLEME VE HEDEFE ULAŞMA – 2 – HAYALDİ, GERÇEK OLDU” başlıklı yazımda detaylı olarak değineceğim.

(Resimler benim tarafımca hazırlanmıştır.)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*